ՍՈՒՐԲ ԶԱՏԻԿ
Այս տարի Սուրբ Զատիկը Հայ Առաքելական Եկեղեցին տոնում է ապրիլի 5-ին
Զատիկը մահվան հանդեպ տարած հաղթանակի տոնն է: Սուրբ Հարության տոնը կոչվում է նաև Զատիկ, ինչը նշանակում է ազատագրում, մեղքերից փրկություն և վերադարձ առ Աստված: «Պեսախ» բառը բառացի նշանակում է «անցավ կողքով»՝ ի հիշատակ մահվան հրեշտակի, որը խոցեց եգիպտացիների բոլոր անդրանիկներին՝ անցնելով իսրայելացիների տների կողքով, որոնք նշված էին գառան արյամբ (Ելք 12:27): Եգիպտոսից դուրս գալուց առաջ հրեաները կատարեցին հրաժեշտի ընթրիքը և ճանապարհ ընկան դեպի Ավետյաց երկիր, այն երկիրը, որ Աստված խոստացել էր նրանց: Այդ ժամանակվանից ի վեր, ի հիշատակ այս դեպքի, հրեաները Պեսախի տոնի պատվին պատրաստում էին գառան միս դառը խոտաբույսերով:
Քրիստոնյաներն ասում են՝ «մեր Զատիկը Քրիստոսն է»: Ինչո՞ւ: Հիսուս Քրիստոսը Աստծո Որդին էր: Գիտեի՞ք, որ Հիսուսը նույնպես տոնում էր Զատիկը: Նրան ձերբակալելու և Գողգոթայում մահապատժի ենթարկելու նախօրեին Նա իր աշակերտներին հավաքեց Երուսաղեմում և նրանց հետ կատարեց «օրինական Զատիկը»՝ այն ժամանակվա բոլոր կանոններով: Սակայն այդ օրը հնչեցին կարևոր և նոր խոսքեր ապագա քրիստոնյաների համար. «Առէ՛ք, կերէ՛ք, սա է իմ մարմինը, որ ձեզ համար է տրվում: Առէ՛ք և խմեցէ՛ք, սա է իմ արիւնով Նոր Ուխտը, որը ձեզ և շատերի համար թափւում է մեղքերի թողութեան համար: Այս արէ՛ք իմ յիշատակի համար, ամեն անգամ, երբ խմէք»: Այսպես Աստված մարդկանց հետ Նոր Ուխտ կնքեց, որի համաձայն մարդիկ ընդունեցին Քրիստոսի փրկչական զոհը:
Ճաշակելով Փրկչի Մարմինն ու Արյունը՝ մենք հաղորդակից ենք լինում Նրա վշտերին ու չարչարանքներին, Նրա մահվանը, բայց միևնույն ժամանակ մենք հաղորդակից ենք լինում «անցմանը»՝ Հարությանը: Դա անցում էր դեպի անմահ կյանք, դեպի հաղթանակ դժոխքի և մահվան նկատմամբ, որը Քրիստոսը պարգևեց մեզ:
Հիսուս Քրիստոսի խաչելությունից և մահից հետո բարեպաշտ մարդիկ Նրա Մարմինն իջեցրին խաչից և դրեցին վիմափոր գերեզմանի մեջ: Գերեզմանի մուտքը փակված էր մեծ քարով: Երեք օր անց յուղաբեր կանայք՝ Մարիամ Մագդաղենացին, Սալոմեն և Հակոբոսի մայր Մարիամը, եկան գերեզման՝ Տիրոջ մարմինը անուշահոտ յուղերով օծելու: Սակայն մոտենալով տեսան, որ քարը գլորած էր, գերեզմանի մուտքը բաց էր, իսկ գերեզմանը՝ դատարկ: Մինչ նրանք տարակուսած էին, նրանց առջև հայտնվեցին երկու պայծառ զգեստով մարդիկ՝ հրեշտակներ, և ասացին նրանց. «Ինչո՞ւ եք կենդանուն մեռելների մեջ փնտրում: Նա այստեղ չէ, հարություն առավ…» (Ղուկ. 24:5-6): Յուղաբեր կանայք Հարության լուրը հաղորդեցին առաքյալներին, որից հետո Հիսուսը հայտնվեց նրանց:
Հիսուս Քրիստոսի Հարությունը հիմք հանդիսացավ քրիստոնեական ուսմունքի՝ հավիտենական կյանքի հույսի համար: «Եթէ մեռելների յարութիւն չկայ, ապա Քրիստոս էլ չի յարութիւն առել. իսկ եթէ Քրիստոս յարութիւն չի առել, ապա մեր քարոզչութիւնն իզուր է, իզուր է նաև ձեր հաւատը» (Ա Կորնթ. 15:13-14):
Զատկի տոնակատարությունները սկսվում են շաբաթ երեկոյան, երբ եկեղեցիներում մատուցվում է Ճրագալույցի Սուրբ Պատարագ: Բոլոր հավատացյալներին բաժանվում է եկեղեցու գլխավոր խորանի ճրագից շնորհալի լույսը, որը խորհրդանշում է Քրիստոսի Հարության փրկարար բարի լուրը:
Կիրակի առավոտյան կատարվում է Զատկի Առավոտյան ժամերգությունը, կատարվում է չորս կողմերի օրհնության արարողությունը (Անդաստան), ապա մատուցվում է Սուրբ Պատարագ: Միմյանց ողջունելով՝ քրիստոնյաներն ասում են.
— Քրիստոս յարեաւ ի մեռելոց:
— Օրհնեալ է յարութիւնը Քրիստոսի:
Ուրախալի Զատկական ողջույնը հիշեցնում է առաքյալների այն վիճակը, երբ նրանք, Քրիստոսի Հարության լուրը հանկարծակի լսելով, զարմանքով և խանդավառությամբ միմյանց ասում էին. — «Քրիստոս հարություն առավ», և պատասխանում. — «Օրհնյալ է Քրիստոսի հարությունը»:
Զատկին հավատացյալները ձու են ներկում: Ձուն հարության և նոր կյանքի ծննդյան խորհրդանիշն է: Կարմիր գույնը խորհրդանշում է խաչված Քրիստոսի կենարար արյունը, որը թափվեց մեր փրկության համար:
Չալթրի Սուրբ Համբարձում եկեղեցին հրավիրում է բոլորին Զատկի Պատարագներին մասնակցելու.
Ապրիլի 4-ին ժամը 17:00։
Ապրիլի 5-ին ժամը 11:00։
Զարյա թերթի հայերեն էջի խմբագիր՝
Մեռոն սարկավագ Հայպարյան
ՍՈՒՐԲ ԶԱՏԻԿ — ՍՈՒՐԲ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆ — СУРБ АРУТЮН
СУРБ ЗАТИК — СВ. ВОСКРЕСЕНИЕ ХРИСТОВО — ПАСХА
В этом году ПАСХА отмечается
5 апреля
Пасха — это праздник победы над смертью. Праздник Святого Воскресения называется также Пасхой, что означает освобождение, избавление от грехов и возвращение к Богу, дословно слово «Песах» означает «прошел мимо», в память об ангеле-губителе, который поразил всех египетских первенцев миновав дома израильтян, отмеченные кровью агнца (Исх. 12:27). Перед исходом из Египта евреи совершили прощальную трапезу и отправились в землю Обетованную, землю, которую им обещал Бог. С тех пор, в память об этом событии, евреи готовили ягненка с горькими травами в честь праздника Песах.
Христиане же говорят — «наша Пасха — Христос». Почему? Иисус Христос был Сыном Божьим. Знали ли вы, что Иисус тоже праздновал Пасху? Накануне того, как Его схватили и казни на Голгофе, Он собрал в Иерусалиме своих учеников и совершил с ними «Пасху законную» по всем законам того времени. Но в этот день прозвучали важные и новые для будущих христиан слова: «Примите, едите, сие есть тело Мое, за вас ломимое. Примите и пейте, сия чаша есть Новый Завет в Моей крови, за вас и за многих изливаемая во оставление грехов. Сие творите, когда только будете пить, в Мое воспоминание». Так Бог заключил с людьми Новый Завет, согласно которому люди принимали Крестную жертву Спасителя.
Вкушая Тело и Кровь Спасителя, мы приобщаемся к Его скорбям и страданиям, к Его смерти, но, вместе с тем, мы приобщались к «переходу». Это был переход к бессмертной жизни, к победе над адом и смертью, которую даровал нам Христос.
После распятия и смерти Иисуса Христа набожные люди сняли Его Тело с креста и положили во гроб, высеченный в скале. Вход в гробницу был закрыт большим камнем. Через три дня жены-мироносицы – Мария-Магдалина, Саломея и Мария, мать Иакова, пришли к гробнице, чтобы помазать тело Господа душистыми маслами. Однако, подойдя поближе, они увидели, что камень был отвален, вход в скалу был открыт, а гроб был пуст. Пока они недоумевали, перед ними предстали два мужа в одежде блистающих и сказали им: «Что вы ищете живого между мертвыми? Его здесь нет: Он воскрес …» (Лук. 24: 5-6). Жены-мироносицы донесли весть о Воскресении апостолам, после чего Иисус явился им.
Воскресение Иисуса Христа стало основой христианского вероучения — надежды на жизнь Вечную. «Если нет воскресения мертвых, то и Христос не воскрес; А если Христос не воскрес, то и проповедь наша тщетна, тщетна и вера ваша» (1 Кор. 15:13-14).
Пасхальные торжества начинаются в субботу вечером, когда в церквях служат Св. Литургию Сочельника. Всем прихожанам раздается благодатный свет с главной алтарной лампады церкви, символизирующий спасительную благую весть Воскресения Христова.
В воскресенье утром совершается богослужение Пасхальной Заутрени, обряд освящения четырех сторон света (Андастан), затем служат Св. Литургию. Приветствуя друг друга, христиане говорят:
· Քրիստոս յարեաւ ի մեռելոց:
· Кhристос hарьяв и мерелоц.
· Օրհնեալ է յարութիւնը Քրիստոսի
· Орhньял э hарутюнъ Кhристоси.
· Христос воскрес из мертвых!
· Благословенно Воскресение Христово!
Радостное Пасхальное приветствие напоминает то состояние апостолов, в котором они, когда внезапно пронеслась весть о Воскресении Христовом, с изумлением и восторгом говорили друг другу: «Христос воскрес!», и отвечали: «Воистину воскрес!»
В Пасху верующие красят яйца. Яйцо является символом воскресения и зарождения новой жизни. А красный цвет символизирует животворную кровь распятого Христа, пролитую во имя нашего спасения.
Редактор армянской страницы газеты «Заря» — диакон Мерон Гайбарян
