Մաշտոցյան շունչը Կուբանում․ ազգային կրթությունը նորարարական մոտեցումներով

Հոկտեմբերի 12-ին Կրասնոդար քաղաքում անցկացվեց հայոց լեզվի, գրականության և հայրենագիտության 9-րդ խորհրդաժողովը։ Այն տևեց երկու օր և կրում էր «Մաշտոցյան շունչը Կուբանում․ ազգային կրթությունը նորարարական մոտեցումներով» խորագիրը։

Կրասնոդարն արդեն հարազատ քաղաք է դարձել մեզ համար։ Հինգ տարի շարունակ մասնակցում ենք Կրասնոդարի երկրամասի Ռուսաստանի հայերի միության կրթության բաժնի կազմակերպած բոլոր միջոցառումներին՝ խորհրդաժողովներին, ասմունքի և շարադրության մրցույթներին, օլիմպիադաներին։ Յուրաքանչյուր միջոցառումից հետո տուն ենք վերադառնում նոր գաղափարներով ու մտքերով՝ նոր ուժ գտնելով մեր աշխատանքը ստեղծագործաբար շարունակելու համար։

Խորհրդաժողովի գլխավոր կազմակերպիչներն են Կրասնոդարի երկրամասի Ռուսաստանի հայերի միության նախագահ Կամո Դիգրանի Հայրապետյանը և կրթության բաժնի վարիչ Կարինե Ալբերտի Եսայանը։

Յուրաքանչյուր ուսուցիչ մեծ հարգանքով ու ակնածանքով է խոսում տիկին Եսայանի մասին։ Մանկավարժական 51 տարվա փորձը նրան թույլ է տալիս սովորական օրը վերածել տոնի։ Նրա կազմակերպած յուրաքանչյուր միջոցառում ինքնատիպ է, աչքի է ընկնում գեղագիտական նրբաճաշակությամբ և ազգային դաստիարակության շնչով։

Տիկին Եսայանը նաև ռուսախոս միջավայրում աշխատող ուսուցիչների համար ստեղծված ուսումնական դասագրքերի հեղինակ է։ Նրա հեղինակած գրքերը՝ «Սովորում եմ իմ մայրենի լեզուն», «Կարդա և գրի հայերեն», «Այբբենարան», «Հանրագիտակ այբբենարան», «Մայրենի 2», «Հայոց լեզու», սիրով օգտագործվում են Չալթրում, Ռոստովում, Ռուսաստանի տարբեր մարզերում, ինչպես նաև արտերկրի հայ համայնքներում։

Խորհրդաժողովի գլխավոր նպատակն է ստեղծել միասնական հարթակ, որտեղ ուսուցիչները հնարավորություն կունենան փոխանակվելու իրենց փորձով՝ միավորվելով համայնքային մեծ գաղափարի՝ հայապահպանության շուրջ։

Ռոստովի մարզից, Աբխազիայից, Կրասնոդարի երկրամասի տարբեր քաղաքներից ու գյուղերից 78 ուսուցիչ մասնակցեց երկօրյա տոնին։ Նրանք եկել էին՝ միասին քննարկելու հայերենի ուսուցման հեռանկարները։

«Ամենամեծ ցանկությունս է խորհրդաժողովի միջոցով կամուրջ կառուցել՝ ստեղծելով ամուր ու հուսալի կապ մեր տարածաշրջանի ուսուցիչների միջև, որպեսզի մեր համատեղ աշխատանքը լինի շարունակական և դառնա ուսուցչական համայնքի ամրապնդման անսպառ աղբյուր», — իր խոսքում ընդգծեց տիկին Եսայանը։

Խորհրդաժողովի հանդիսավոր բացման ամենահուզիչ պահերից մեկը «Տարվա ուսուցիչ» և «Տարվա աշակերտ» մրցույթների հաղթողների պարգևատրման արարողությունն էր։ Երեք ուսուցիչ արժանացավ Ռուսաստանի հայերի միության մեդալի, իսկ հինգը՝ պատվոգրի, որոնք խորհրդանշում էին ուսուցչի նվիրվածությունն ու ավանդական արժեքների նկատմամբ մեծ սերը։

Վարպետության դասը, որը փորձի փոխանակման կարևոր հնարավորություն է, խորհրդաժողովի կարևոր բաղադրիչներից էր։ Չալթրի № 1 դպրոցի ուսուցչուհի Հռիփսիմե Վարդևանյանը ներկայացրեց Կարինե Եսայանի «Մայրենի» դասագրքի «Երևան» դասը։ Նա վարպետորեն բացատրեց, թե ինչու են «ծննդավայր» և «հայրենիք» բառերը կարևոր յուրաքանչյուր հայի համար։

«Բոլոր հայերի պատմական հայրենիքը Հայաստանն է, իսկ սրտի քաղաքը՝ Երևանը», — ասաց վարպետության դասը վարող ուսուցչուհին։

Դասն ամփոփվեց Հայաստանի տեսարժան վայրերի, խորհրդանիշների ու մշակույթի մասին հետաքրքիր ներկայացմամբ։ Թեմայի ընտրությունը պատահական չէր․ հենց այդ օրը նշվում էր Էրեբունի-Երևան տոնի շրջանակում Երևանի հիմնադրման 2808-ամյակը։

Ռոստովի մարզից վարպետության դասերով հանդես եկան նաև Ծովինար Սարգսյանը և Արմինե Ղազարյանը։ Վարպետության դասեր անցկացրած ուսուցիչները ստացան հավաստագրեր, իսկ բոլոր մասնակիցները՝ անակնկալ նվերներ։

Երկօրյա խորհրդաժողովը լի էր գեղեցիկ ելույթներով, ավանդական երգ ու պարով, սրտաբուխ երախտագիտության խոսքերով և կլոր սեղանի շուրջ ծավալված բովանդակալից քննարկումներով։

Տոնական խորհրդաժողովի պարգևած լուսավոր ապրումների ու անմոռանալի հիշողությունների համար երախտապարտ ենք տիկին Կարինե Եսայանին։

«Տիկի՛ն Եսայան, հայերենի ուսուցման և հայապահպանության մեծ գործում Ձեր ներդրումն ու ուսուցիչների նկատմամբ անգնահատելի նվիրվածությունը մեզ՝ ուսուցիչներիս, ուժ ու եռանդ են հաղորդում՝ մեր աշակերտներին հայերենն ավելի մեծ ջերմեռանդությամբ և ոգևորությամբ ուսուցանելու համար։

Չալթրի №1 դպրոցի հայոց լեզվի և գրականության ուսուցչուհի՝ Հռիփսիմե Անդրանիկի Վարդևանյան

IX конференция педагогов

армянского языка и арменоведения

12 октября в городе Краснодаре состоялась IX конференция по армянскому языку, литературе и краеведению. Она длилась два дня и проходила под названием «Маштоцевский дух на Кубани: национальное образование с инновационными подходами».

Краснодар уже стал для нас родным городом. На протяжении пяти лет мы принимаем участие во всех мероприятиях, организуемых отделом образования Краснодарского краевого отделения Союза армян России: конференциях, конкурсах выразительного чтения и сочинений, олимпиадах. После каждого мероприятия мы возвращаемся домой с новыми идеями и мыслями, обретая новые силы для творческого продолжения нашей работы.

Главными организаторами конференции выступили председатель Краснодарского краевого отделения Союза армян России Камо Диграни Айрапетян и заведующая отделом образования Карине Альбертовна Есаян.

Каждый учитель говорит о госпоже Есаян с глубоким уважением и почтением. Пятьдесят один год педагогического стажа позволяет ей превращать обычный день в настоящий праздник. Каждое организованное ею мероприятие отличается самобытностью, эстетическим вкусом и проникнуто духом национального воспитания.

Госпожа Есаян также является автором учебных пособий, созданных для учителей, работающих в русскоязычной среде. Среди них — «Изучаю свой родной язык», «Читай и пиши по-армянски», «Букварь», «Энциклопедический букварь», «Родной язык. 2 класс», «Армянский язык». Эти книги с любовью используют в Чалтыре, Ростове, различных регионах России, а также в армянских общинах за рубежом.

Главная цель конференции — создать единую площадку, на которой учителя смогут обмениваться опытом, объединяясь вокруг большой общей идеи — сохранения армянской национальной идентичности, языка и культуры.

В двухдневном празднике приняли участие 78 учителей из Ростовской области, Абхазии, различных городов и сёл Краснодарского края. Они приехали, чтобы вместе обсудить перспективы преподавания армянского языка.

«Моё самое большое желание — построить посредством конференции мост, создать прочные и надёжные связи между учителями нашего региона, чтобы наша совместная работа продолжалась непрерывно и стала неиссякаемым источником укрепления педагогического сообщества», — подчеркнула в своём выступлении госпожа Есаян.

Одним из самых трогательных моментов торжественного открытия конференции стала церемония награждения победителей конкурсов «Учитель года» и «Ученик года». Три учителя были удостоены медалей Союза армян России, ещё пять получили почётные грамоты, ставшие символом преданности учительскому делу и глубокой любви к традиционным ценностям.

Важной составляющей конференции стали мастер-классы, предоставляющие возможность обменяться профессиональным опытом. Учительница школы № 1 села Чалтырь Рипсиме Вартеванян представила урок «Ереван» из учебника «Родной язык» Карине Есаян. Она мастерски объяснила, почему слова «место рождения» и «Родина» так важны для каждого армянина.

«Историческая родина всех армян — Армения, а город сердца — Ереван», — сказала учительница, проводившая мастер-класс.

Урок завершился интересным рассказом о достопримечательностях, символах и культуре Армении. Выбор темы был неслучайным: именно в этот день отмечался праздник «Эребуни — Ереван», посвящённый годовщине основания армянской столицы.

С мастер-классами от Ростовской области также выступили Цовинар Саргсян и Армине Казарян. Учителя, проводившие мастер-классы, получили сертификаты, а все участники — памятные сюрпризы.

Двухдневная конференция была наполнена прекрасными выступлениями, традиционными песнями и танцами, искренними словами благодарности и содержательными дискуссиями за круглым столом.

Мы искренне благодарны госпоже Карине Есаян за светлые впечатления и незабываемые воспоминания, подаренные этим праздничным мероприятием.

«Уважаемая госпожа Есаян! Ваш вклад в великое дело преподавания армянского языка и сохранения национальной идентичности, а также Ваша бесценная преданность учителям придают нам, педагогам, силы и вдохновение, чтобы с ещё большей увлечённостью и воодушевлением обучать наших учеников армянскому языку.

Ваша работа — это не просто профессиональный вклад. Это живое дыхание нашей национальной памяти. Спасибо Вам за ту духовную атмосферу, благодаря которой армянский язык не только изучают, но и воспринимают как надёжный щит, помогающий сохранить свою национальную идентичность вдали от Родины».

Эта конференция не заканчивается двумя днями её проведения. Она будет продолжаться в каждом учительском классе, взращивая в душах учеников чувство армянской идентичности.

Учитель армянского языка и литературы

школы №1 с. Чалтырь — Рипсиме Вартеванян

Перевод на русский – диакон Мерон Гайбарян